کلیسای مارسرگیز

کلیسای مارسرگیز مربوط به دوره ساسانیان است و در شهرستان ارومیه، روستای سیر واقع‌شده است. مارسرگيز از كلمه مار به معني حضرت يا صاحب و سرگيز لغت يونانی سن جرج است كه درواقع محل دفن مارسرگيز است. اين كليسا كه زيارتگاه مسيحيان است با توجه به سبك معماری و مندرجات كتب مورخين آشوری‌ها بنایی است مربوط به دوره قبل از اسلام كه در زمان خسروپرويز به مناسبت غلبه ايرانيان به روميان توسط همسرش شيرين ساخته شد.
اين بنا يكی از آثار سنگی استان بوده و تمام ديوارها و سقف آن را با سنگ‌های نامنظم به‌صورت بسيار ماهرانه و درنهایت استحكام ساخته‌اند. بنا از دو قسمت تشكيل يافته است كه شامل ورودی نسبتاً كوتاه و سالن اول نيايش و محراب و اتاق‌های اطراف آن است و قسمت بعدی سالن ديگری است كه به‌موازات سالن اول و اتاق‌های كوچكی كه به پشت محراب ارتباط دارند قرارگرفته است .نمای داخلی هر دو سالن ساده بوده و با اندود گچ پوشانده شده و رنگ‌آمیزی گرديده است.
این اثر در سال ۱۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.