آرامگاه سعدی

ابومحمّد مُصلِح‌الدین بن عبدالله  متخلص به سعدی، شاعر قرن هفتم است که در شیراز به دنیا آمد و در همان جا درگذشت. آرامگاه وی در شهر شیراز و در دامنه کوه فهندژ، در انتهای خیابان بوستان واقع شده است. این مکان در ابتدا خانقاه شیخ بوده که وی اواخر عمر خود را در آن جا می گذرانیده و سپس در همان جا نیز مدفون گردیده است. لقب‌های زیادی به این شاعر گران‌قدر داده شده است؛ استاد سخن، پادشاه سخن، شیخ اجل و استاد مطلق سخن فارسی تنها بخشی از لقب‌های سعدی است.

بر پایه مدارک موجود، آرامگاه سعدی در سده های گذشته بارها تعمیر و بازسازی شده است. کریم‌خان زند در دوران حکومتش آن را از نو بنا کرد. وی بنایی آجری و دو طبقه بنا کرد که دو اتاق در دو سوی آن قرار داشت. مزار سعدی در اتاق شرقی در طبقه زیرین آن قرار داشت و دور آن نرده‌های چوبی و منبت‌کاری شده قرار گرفته بود. بعدها اتاق غربی مدفن «شوریده شیرازی» یکی از شاعران بنام سده سیزدهم هجری قمری در شیراز گردید. بنایی که در زمان کریم خان ساخته شده بود، تا سال 1327 برپا بود. در سال 1329 به کوشش علی اصغر حکمت و توسط انجمن آثار ملی ایران، بقعه کنونی به جای ساختمان قدیمی براساس طرح مهندس محسن فروغی و مهندس علی صادقی ساخته شد و مراسم افتتاح رسمی آن در اردیبهشت ماه 1331 برگزار گردید. بنای آرامگاه از بیرون به شکل مکعبی دیده می‌شود، اما در داخل هشت‌ضلعی است و با دیواره هایی از جنس مرمر و گنبدی لاجوردی ساخته شده است. در داخل باغ و در محوطه‌ای پایین‌تر از سطح زمین، چشمه آب زلالی در جریان است. در میانه این مکان، حوضچه‌ای قرار دارد که آن را حوض ماهی می‌نامند. بر پایه یک سنت قدیمی، مردم شیراز برای برآورده شدن حاجات خود در حوض ماهی سکه می‌اندازند.